Een magazijn is het hart van de logistiek – maar waar goederen worden opgeslagen, ontstaan ook risico’s. Statistieken laten zien dat er in Europa jaarlijks duizenden arbeidsongevallen in magazijnen plaatsvinden. Veel daarvan zijn te voorkomen met betrouwbaar risicobeheer. Niet alleen de veiligheid van de medewerkers staat op het spel: ook voorraden en bedrijfsprocessen worden zwaar beïnvloed door branden, overstromingen of organisatorische fouten. Onvoorziene incidenten verstoren bovendien de bedrijfsvoering en kunnen aanzienlijke financiële schade veroorzaken.
1. Risico’s voor het personeel in het magazijn
Vallen en verwondingen
Vallen en botsingen behoren tot de meest voorkomende ongevalsoorzaken in het magazijn. Gladde vloeren ontstaan vaak door gemorste vloeistoffen, olieresten of stofafzettingen die de grip verminderen. Onjuist opgeslagen voorwerpen zoals pallets, dozen of gereedschap blokkeren looproutes en worden snel struikelgevaren. Onbeveiligde overgangen, bijv. tussen verschillende magazijnniveaus, vergroten het risico nog verder. Ook onvoldoende verlichting verergert het gevaar, omdat medewerkers obstakels of gevarenzones niet tijdig opmerken.
Ongevallen door botsingen komen vooral voor in gebieden met veel verkeer. Voertuigen zoals heftrucks of palletwagens zijn daarbij vaak betrokken. Het ontbreken van verkeersregels of een onvoldoende scheiding van voetpaden en rijstroken verhoogt het risico aanzienlijk.
Maatregelen:
- Reiniging en onderhoud:
Regelmatige en grondige reiniging van magazijnvloeren is essentieel. Gemorste vloeistoffen en andere verontreinigingen moeten direct worden verwijderd. Speciale, antislip vloercoatings kunnen extra veiligheid bieden.
- Veiligheidsmarkeringen:
Duidelijke markeringen voor voetpaden, rijstroken en gevarenzones zorgen voor betere oriëntatie. Gekleurde lijnen, waarschuwingsborden en barrières scheiden kritieke zones en verkleinen het risico op aanrijdingen.
- Verlichting optimaliseren:
Moderne LED-verlichtingssystemen met bewegingsmelders zorgen ervoor dat alle gebieden van het magazijn voldoende verlicht zijn. Vooral in hoeken of overgangszones moeten extra lichtbronnen worden geïnstalleerd om gevaren te minimaliseren.
- Verkeersconcept invoeren:
Een effectief verkeersconcept in het magazijn regelt de stroom van voertuigen en voetgangers. Duidelijke voorrangsregels, stopborden en gemarkeerde kruisingen verkleinen de kans op botsingen. Regelmatige veiligheidsinstructies trainen medewerkers in het juiste gedrag.
- Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM):
Antislip veiligheidsschoenen zijn een belangrijk onderdeel van PBM. Ze verminderen het risico op vallen, met name op gladde of natte vloeren.
Onjuist gebruik van arbeidsmiddelen
Arbeidsmiddelen zoals heftrucks, palletwagens of stellingsystemen zijn onmisbaar in het magazijn. Onjuist gebruik, gebrek aan training of technische gebreken kunnen echter snel tot gevaarlijke situaties leiden. Vooral bij hoge werkdruk of tijdsdruk neemt het risico op bedieningsfouten toe. Dit kan uiteindelijk tot ongevallen leiden. Niet goed gezekerde lasten, te hoge snelheid of verkeerde manoeuvres veroorzaken vaak botsingen of materiële schade.
Een ander probleem zijn ongeschikte arbeidsmiddelen of apparaten die niet afgestemd zijn op de specifieke eisen van het magazijn. Dit kan ertoe leiden dat medewerkers improviseren en daardoor veiligheidsvoorschriften negeren.
Maatregelen:
- Regelmatige trainingen:
Medewerkers moeten regelmatig worden getraind in het gebruik van alle ingezette apparaten. Naast basisbedieningskennis horen daar ook algemene veiligheidsvoorschriften bij. Praktische oefeningen versterken het begrip en helpen risico’s te vermijden.
- Onderhoud en inspectie:
Technische apparaten moeten op vaste intervallen worden onderhouden om defecten tijdig te herkennen en ongevallen te voorkomen. Gedocumenteerde inspecties waarborgen dat alle machines functioneel en veilig zijn.
- Bedrijfsinstructies:
Elk arbeidsmiddel moet beschikken over duidelijke en gemakkelijk toegankelijke bedrijfsinstructies. Deze leggen niet alleen de juiste bediening uit, maar wijzen ook op potentiële gevaren. Maar: zelfs de beste instructies zijn zinloos als medewerkers er geen toegang toe hebben of niet weten dat ze bestaan. Aanvullend kunnen visuele handleidingen of waarschuwingen direct op de machines worden aangebracht.
- Snelheid en verkeersregels:
Voor voertuigen zoals heftrucks moeten maximumsnelheden en voorrangsregels gelden. Gemarkeerde rijroutes en rijverboden voor bepaalde zones voorkomen dat voertuigen ongecontroleerd in voetgangersgebieden terechtkomen.
- Veiligheidsvoorzieningen:
Machines met geïntegreerde beschermingsmechanismen, zoals noodstopknoppen, sensoren of overbelastingswaarschuwingen, minimaliseren het risico op bedieningsfouten. PBM, zoals helmen en veiligheidsbrillen, biedt extra bescherming tegen ongevallen.
Gezondheidsrisico’s door lichamelijke belasting
Lichamelijke belasting is een alledaags risico in het magazijn. Herhaald tillen van zware lasten, lang staan of monotone bewegingen belasten het lichaam sterk. Vooral rug, gewrichten en spieren worden getroffen. Zonder gerichte tegenmaatregelen kunnen deze belastingen op lange termijn leiden tot chronische klachten zoals rugpijn, hernia’s of gewrichtsontstekingen. Vaak zijn deze problemen het gevolg van een verkeerde lichaamshouding, onvoldoende bewegingstechniek of het ontbreken van ondersteunende hulpmiddelen.
In hectische werksituaties verwaarlozen medewerkers vaak ergonomische bewegingen. Het risico op blessures of overbelasting neemt daardoor verder toe. Ook een gebrek aan pauzes of een slecht ingerichte werkplek draagt bij aan lichamelijke overbelasting.
Maatregelen:
1. Ergonomische werkplekinrichting:
Werkplekken moeten zo worden ingericht dat lichamelijke belasting wordt geminimaliseerd. In hoogte verstelbare tafels, ergonomisch geplaatste hulpmiddelen en antislip vloermatten verhogen het werkcomfort en verminderen de belasting.
2. Hef- en tilhulpmiddelen en technische ondersteuning:
Moderne hulpmiddelen zoals heftafels, elektrische tilapparatuur of exoskeletten verlichten het lichaam bij het tillen van zware lasten. Deze apparaten verminderen de noodzakelijke spierkracht en voorkomen verkeerde belasting.
3. Training in ergonomisch werken:
Medewerkers moeten regelmatig worden getraind om verkeerde bewegingspatronen te vermijden. Dit omvat het juiste tillen en dragen van lasten en het aannemen van een rugvriendelijke houding. Praktijkgerichte oefeningen bevorderen de toepassing van ergonomische principes in het dagelijks werk.
4. Stimuleren van pauzes en beweging:
Reguliere pauzes en korte bewegingsmomenten tijdens het werk bevorderen de doorbloeding en verminderen spierspanning. Ook het aanbieden van rustzones of ergonomische zitgelegenheden in pauzeruimtes kan helpen het lichaam te ontlasten.
5. Gezondheidsprogramma’s en preventie:
Bedrijven kunnen met gerichte gezondheidsprogramma’s, zoals rugscholing of fysiotherapie, medewerkers langdurig ondersteunen. Preventieve maatregelen zoals werkplekanalyses door ergonomie-experts helpen om belastingen vroegtijdig te herkennen en te verminderen.
2. Risico’s voor voorraden
Van branden en waterschade tot diefstal – de gevaren voor goederen in magazijnen zijn divers. Zonder doeltreffende preventieve maatregelen kunnen zulke incidenten enorme schade veroorzaken. Gestructureerd risicobeheer zorgt ervoor dat de voorraden optimaal worden beschermd.
Brandbeveiliging
Branden behoren tot de gevaarlijkste risico’s voor mensen en voorraden. Ze kunnen bijvoorbeeld ontstaan door kortsluiting, oververhitte machines of onjuist opgeslagen gevaarlijke stoffen. Materialen zoals karton, houten pallets en kunststoffen bevorderen de snelle verspreiding van vlammen. Vooral in magazijnen met hoge goederenconcentratie of gevaarlijke stoffen richten branden immense schade aan. Naast het verlies van goederen leiden ze vaak tot bedrijfsonderbrekingen die de gehele bedrijfsvoering in gevaar brengen.
In Duitsland is brandbeveiliging onderworpen aan strenge wettelijke voorschriften. De Technische regels voor gevaarlijke stoffen leggen uniform vast hoe gevaarlijke goederen correct moeten worden opgeslagen. Daarnaast biedt de Duitse wettelijke ongevallenverzekering (DGUV) met de informatie 205-001 „Bedrijfsmatige brandbeveiliging in de praktijk“ uitgebreide richtlijnen voor brandbeveiliging in bedrijven.
Maatregelen:
- Installatie van brandmeld- en blussystemen:
Vroegtijdige waarschuwingssystemen zoals rook- en hittesensoren detecteren branden zodra ze ontstaan. Sprinklerinstallaties of stationaire blussystemen voorkomen dat vuur zich verspreidt en verdere schade veroorzaakt. Deze systemen moeten regelmatig worden onderhouden.
- Brandblussers en noodplannen:
Brandblussers moeten op goed bereikbare plaatsen in het hele magazijn beschikbaar zijn. Training in het juiste gebruik van brandblussers verhoogt het reactievermogen in noodgevallen. Noodplannen moeten duidelijke verantwoordelijkheden en vluchtroutes bevatten.
- Veilige opslag van gevaarlijke stoffen:
Ontvlambare of gevaarlijke materialen moeten worden opgeslagen in speciaal daarvoor bestemde veiligheidscontainers of veiligheidskasten. Deze zones moeten goed worden gemarkeerd en gescheiden van andere magazijndelen.
- Elektrische installaties controleren:
Regelmatige inspecties van bekabeling, stopcontacten en elektrische apparaten voorkomen kortsluiting of oververhitting. Defecte apparaten moeten onmiddellijk worden vervangen of gerepareerd.
- Brandbeveiligingstraining voor medewerkers:
Medewerkers moeten regelmatig worden geïnstrueerd op het gebied van brandbeveiliging. Hierbij horen het herkennen van risico’s, het juiste gedrag bij brand en het gebruik van nooduitrusting.
Waterschade en overstromingen
Overstromingen ontstaan door extreme weersomstandigheden, zoals heftige regen of hoogwater, maar ook door defecte leidingen, lekkende daken of beschadigde sprinklerinstallaties. Vooral gevoelige goederen zoals elektronica, papierproducten of bederfelijke waren lopen risico. Waterschade vernietigt voorraden en kan mogelijk de gebouwconstructie aantasten.
Maatregelen:
- Waterdichte magazijnzones creëren:
Drempels of afdichtingen voorkomen dat water gevoelige magazijnzones binnendringt. Met name risicogebieden moeten worden uitgerust met waterbestendige materialen om schade te minimaliseren.
- Vochtcontrole en vroegtijdige waarschuwingen:
Hygrometers en vochtmeters helpen kritieke waarden tijdig te herkennen. Watersensoren of alarmsystemen detecteren lekkages of overstromingen en waarschuwen verantwoordelijken op tijd.
- Controle van leidingen en sprinklerinstallaties:
Regelmatig onderhoud en inspecties van leidingen, sprinklersystemen en dakafdichtingen voorkomen lekkages en overstromingen. Defecten moeten onmiddellijk worden verholpen voordat grotere schade ontstaat.
- Veilige afstand tot de vloer:
Stellingen en opslagvlakken moeten zo zijn ontworpen dat goederen niet direct op de vloer worden opgeslagen. Pallets of stelsystemen met voldoende afstand beschermen voorraden tegen opstijgend water.
- Noodbeheer bij hoogwater:
Een doordacht noodplan voor hoogwater moet duidelijke instructies bevatten over hoe goederen snel kunnen worden veiliggesteld en medewerkers geëvacueerd. Mobiele schotten of zandzakken kunnen als tijdelijke barrières worden gebruikt.
Diefstal en vandalisme
Diefstal en vandalisme zijn vervelend en hebben vaak een lang na-ijlend effect. Onvoldoende beveiligde deuren of gebrekkige bewaking bieden potentiële daders een aangrijpingspunt. Naast directe financiële verliezen door gestolen goederen ontstaan vaak indirecte kosten door beschadigde goederen of sabotage aan het gebouw. Vooral hoogwaardige goederen zoals elektronica, sieraden of gemakkelijk transporteerbare artikelen zijn kwetsbaar.
Maatregelen:
- Toegangscontrole verbeteren:
Elektronische toegangssystemen met gepersonaliseerde toegangskaarten of codes zorgen ervoor dat alleen geautoriseerde personen het magazijn kunnen betreden. In- en uitgangen moeten worden geregistreerd om ongeoorloofde toegang te kunnen traceren.
- Camerasystemen installeren:
Hoge-resolutie bewakingscamera’s met bewegingsdetectie monitoren kritieke gebieden en ingangen 24/7. De opnames dienen zowel ter afschrikking als als bewijsmateriaal bij schadegevallen.
- Veiligheidsverlichting toepassen:
Bewegingsmelders en felle verlichting in magazijn- en buitengebieden minimaliseren de kansen voor dieven en vandalen. Donkere en slecht zichtbare zones moeten gericht worden verlicht.
- Personeel trainen:
Medewerkers moeten worden getraind om ongewoon gedrag of verdachte activiteiten te herkennen en onmiddellijk te melden. Bewustwording van veiligheidsmaatregelen verkleint het risico op menselijke fouten.
- Waardevolle goederen afzonderlijk beveiligen:
Hoogwaardige goederen moeten in afsluitbare ruimtes of speciaal beveiligde containers worden opgeslagen. Alarmsystemen en aanvullende beveiligingsmaatregelen verhogen de bescherming.
- Externe beveiligingsdiensten inschakelen:
Bij grotere magazijnen of bijzonder risicovolle locaties kunnen regelmatige rondes door externe beveiligingsdiensten zinvol zijn. Zij verhogen de zichtbare aanwezigheid en schrikken potentiële daders af.
3. Organisatorische en technische risico’s
Organisatorische en technische zwaktes beïnvloeden de soepele werking van het magazijn aanzienlijk. Fouten in voorraadbeheer, technische storingen of onvoldoende getrainde medewerkers leiden vaak tot vermijdbare vertragingen en extra kosten.
Onjuist voorraadbeheer
Onvoldoende of onjuist voorraadbeheer is een van de meest voorkomende oorzaken van organisatorische problemen in het magazijn. Onjuist gelabelde goederen of verkeerde opslagprincipes zorgen ervoor dat deze kwijtraken of bederven.
Dit omvat ook situaties waarin basisprocessen met betrekking tot FIFO (First In, First Out) en LIFO (Last In, First Out) niet voldoende worden gecontroleerd.
Maatregelen:
- Magazijnbeheersoftware (LVS) invoeren:
Een modern magazijnbeheersysteem (LVS) bewaakt voorraden in realtime, ondersteunt de naleving van opslagprincipes en automatiseert centrale processen zoals etikettering en tracking van goederen.
- Standaarden voor etikettering en inslag:
Uniforme etiketteringsmethoden met barcodes of RFID-chips zorgen voor snelle identificatie van goederen. Duidelijke regels voor inslag voorkomen fouten.
- Regelmatige voorraadcontroles:
Inventarisaties en tellingen op vaste intervallen helpen afwijkingen vroegtijdig te herkennen en te corrigeren.
- Training van medewerkers:
Medewerkers moeten vertrouwd zijn met de basis van voorraadbeheer en de gebruikte technologieën. Regelmatige trainingen zorgen voor een uniform begrip.
Systeemuitval door technische problemen
Technische problemen zoals softwarefouten, hardwaredefecten of stroomuitval vormen een aanzienlijk risico voor de magazijnwerking. Een plotselinge systeemuitval legt de operatie stil en onderbreekt toeleveringsketens. Vooral in geautomatiseerde magazijnen zijn bedrijven sterk afhankelijk van de functionaliteit van hun techniek.
Maatregelen:
- Back-upsystemen implementeren:
Regelmatige gegevensback-ups en een redundant systeem zorgen ervoor dat een technisch probleem niet tot volledige stilstand leidt.
- Noodstroomvoorziening beschikbaar stellen:
Een ononderbroken stroomvoorziening (UPS) of noodaggregaten houden de operatie bij stroomuitval in stand, vooral in geautomatiseerde of temperatuurgecontroleerde magazijnen.
- Regelmatig onderhoud:
Technische apparaten en systemen moeten op vaste intervallen worden gecontroleerd en onderhouden om defecten vroegtijdig te herkennen.
- IT-support waarborgen:
Een IT-supportteam dat snel op problemen kan reageren, minimaliseert uitvaltijd en zorgt voor een soepele werking.
Ontoereikende training van medewerkers
In een magazijn werken verschillende medewerkers samen als een uurwerk. Als één tandwiel defect is, heeft dat gevolgen voor andere delen. Daarom zijn regelmatige trainingen bijzonder belangrijk. Onjuist omgaan met techniek, onwetendheid over veiligheidsvoorschriften of misverstanden in processen leiden tot vertragingen en verhogen de veiligheidsrisico’s voor alle betrokkenen.
Maatregelen:
- Introductie van trainingsprogramma’s:
Continue scholing over techniek, veiligheidsnormen en efficiënte werkmethoden zorgt voor goed opgeleide medewerkers.
- Onboardingprocessen optimaliseren:
Nieuwe medewerkers moeten een grondige introductie in de magazijnprocessen krijgen om fouten vanaf het begin te voorkomen.
- Gestandaardiseerde procesdocumentatie:
Duidelijk gedefinieerde en gemakkelijk te begrijpen procesbeschrijvingen helpen misverstanden te voorkomen en processen te standaardiseren.
- Feedback- en verbetercycli:
Medewerkers moeten de mogelijkheid hebben om feedback te geven op processen en trainingen. Dit bevordert een cultuur van continue verbetering.
Hoe bedrijven risico’s in het magazijn kunnen verminderen
Succesvol risicobeheer in het magazijn is gebaseerd op een combinatie van preventieve maatregelen, technische optimalisatie en financiële afdekking. Bedrijven minimaliseren gevaren met een doordacht veiligheidsconcept en de juiste uitrusting. Tegelijkertijd bieden verzekeringen een belangrijke bescherming tegen de financiële gevolgen van onvoorziene incidenten.
Veiligheidsconcepten voor medewerkers
Preventie begint met duidelijke gedragsrichtlijnen en training. Regelmatige instructies in arbeidsveiligheid en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) verminderen het risico op letsel aanzienlijk. Aanvullende maatregelen zoals de scheiding van voetpaden en rijstroken of veiligheidsmarkeringen zorgen voor een veilige werkomgeving.
Optimalisatie van technische systemen
Magazijnbeheersoftware (LVS) en onbemande transportsystemen (FTS) verminderen menselijke fouten en zorgen voor een soepel verloop. Regelmatig onderhoud van machines en apparatuur voorkomt storingen. Bovendien zorgen back-upsystemen en noodstroomaggregaten ervoor dat de operatie ook bij technische storingen kan doorgaan.
Verzekeringen tegen financiële schade
Ondanks alle voorzorgsmaatregelen blijven rest-risico’s bestaan. Bedrijven moeten daarom beschikken over passende verzekeringen. Aansprakelijkheids-, brand- en diefstalverzekeringen beschermen tegen hoge financiële verliezen en waarborgen de economische stabiliteit in geval van schade.
Is uw magazijn voldoende veilig?
Veiligheid in het magazijn begint met de regelmatige controle van de gebruikte stellingsystemen. Volgens de Europese norm EN 15635:2008 zijn exploitanten verplicht om opslagmiddelen zoals draagarm-, pallet- of verticaalstellingen jaarlijks door een bevoegde persoon te laten inspecteren. Daarnaast wordt van exploitanten verwacht dat zij op regelmatige basis eigen visuele inspecties uitvoeren.
Waarom is de stellinginspectie zo belangrijk?
Opslagmiddelen gelden als arbeidsmiddelen en moeten zich altijd in perfecte staat bevinden om de veiligheid van medewerkers te waarborgen. Vroegtijdige schadeherkenning beschermt tegen ernstige ongevallen, hoge reparatiekosten en het verlies van veiligheidsfunctionaliteit.
OHRA biedt u een professionele stellinginspectie volgens EN 15635, die individueel is afgestemd op uw opslagmiddelen. Onze gekwalificeerde stellinginspecteurs controleren uw systemen grondig en documenteren alle resultaten in een keuringsrapport.
Onze veiligheidscheck omvat:
- Stellingsinspectie volgens EN 15635 en OHRA-fabrieksnormen
- Visuele inspectie door gecertificeerde stellinginspecteurs
- Afsluitend keuringsrapport en keuringssticker
Zorg nu voor veiligheid! Bescherm uw medewerkers, goederen en bedrijfsprocessen met onze professionele stellinginspectie. Vraag onze stellinginspectie aan en ontvang een individueel aanbod.
